EU-stemrecht: progressief Vlaanderen bekent kleur
persmededeling
PROGRESSIEF VLAANDEREN: 'MIGRANTENKIESRECHT, MEER DAN EEN SYMBOLENKWESTIE!'
De laatste tijd staan migrantenkiesrecht en nationaliteitswetgeving weer volop in de belangstelling. Rechtstreekse aanleiding is de invoering van gemeentelijk stemrecht voor EU-burgers, zoals overeengekomen in het Verdrag van Maastricht. Nu is 'progressief Vlaanderen' reeds langer vragende partij voor een grondig debat hierover. Alleen moet dat debat dan wel gevoerd worden op een serene manier, niet opgejaagd door virtuele deadlines. Het vraagstuk moet vooral vanuit een juist perspectief gezien worden. Kernvraag is: welke plaats is er voor migranten weggelegd in Vlaanderen en hoe gaan Vlamingen daarmee om? Stemrecht is ongetwijfeld één aspect van het debat, maar dan ook slechts één. Ten eerste omdat stemrecht geen wondermiddel is dat aan de emancipatiestrijd een vroegtijdig eind maakt. Ten tweede, en in het verlengde van het eerste, omdat sociale, economische en culturele aspecten minstens even belangrijk zijn. Concreet hebben we het over huisvesting, tewerkstelling, onderwijs, vrijetijdsbesteding en ga zo maar verder ... Naast al deze aspecten blijft uiteraard ook het stemrecht van groot belang. Principieel moet iedereen die bereid is een inspanning te leveren om zich te integreren politieke medezeggenschap krijgen, ongeacht of het nu gaat om EU-burgers of andere migranten.
Naar het voorbeeld van 'verdraagzaam Nederland' is er zeker voor het begrip 'inburgering'. Van migranten mag verwacht worden dat ze zich inpassen in de Gemeenschap van verblijf, zonder dat dit betekent dat ze eigen taal, cultuur en religie volledig overboord moeten gooien. Van die Gemeenschap mag verwacht worden dat ze open staat voor migranten en hen positief onthaalt, zonder daarom haar culturele eigenheid te prostitueren. Concreet moeten migranten onder meer de streektaal leren en gebruiken en mogen ze zich niet afsluiten van het plaatselijke socio-culturele leven. De overheid moet de nodige instrumenten die de integratie bespoedigen aanreiken en er promotie voor voeren. Aan het einde van het 'integratietraject' verwerven migranten dan ook alle rechten waarover eigen onderdanen beschikken, met inbegrip van het kiesrecht op alle niveaus. Dat de toekenning van dit kiesrecht nu gebeurt via de kieswet of via de naturalisatiewet is op zich bijzaak, zolang de gestelde voorwaarden maar redelijk zijn en zinvol. Deze voorwaarden zijn trouwens zeer belangrijk, aangezien het kiesrechtdebat de fundamenten van de democratische rechtstaat zelf raakt. Het is dan ook essentieel dat de voorwaarden na grondig inhoudelijk debat op een zo ruim mogelijke consensus steunen, ook in Vlaanderen. Slechts daarna kan de noodzakelijke grondwetsherziening doorgevoerd worden.
Overigens is het onaanvaardbaar het EU-stemrecht door te voeren zonder tegelijkertijd daarmee de 'vergeten emancipatie' van de Brusselse Vlamingen waar te maken. Dat laatste opnieuw uitstellen en het politieke breekijzer ertoe nu reeds uit handen geven, zou een historische blunder van formaat zijn. Verder moet ook eindelijk werk gemaakt worden van de defederalisering van de organieke gemeentewetgeving, met inbegrip van de gemeentekieswet. Dat was reeds overeengekomen in het Sint-Michielsakkoord en dit engagement moet, net zoals verdragsbepalingen, onverkort nagekomen worden. Daarmee komt dan de kiesrechtregeling in Vlaamse handen, zodat het Vlaams Parlement zelf zijn eerder (bijna-unaniem) bepaalde voorwaarden decretaal kan vastleggen. Naast het voorbehoud van de ambten van burgemeester en schepenen aan eigen onderdanen, zijn daarbij vooral taalkennis, belastingplicht en verblijfsduur van belang. Tenslotte moet ook dringend invulling gegeven worden aan de uitzonderingsclausule voor de Vlaamse Rand. De Europese richtlijn voorziet immers zelf in de mogelijkheid dat in gemeenten waar veel EU-burgers verblijven (bvb. 10 procent) bijzondere waarborgen kunnen gelden.
Brussel, 7 september 1998. David Vits Julien Borremans Bernard Daelemansnamens: Vlakaf, progressieve Vlaamse actiegroep (met enkele honderden leden)
Printervriendelijke versie
top