iets anders proberen

Peter De Roover 29-10-2007

wie haalt de stekker er uit?

In De Morgen van 26 oktober vraagt Yves Desmet zich af: “Kan iemand de stekker uittrekken?” Met zijn besluit kunnen we volkomen akkoord gaan. “Vijf minuten politieke moed volstaan om de mislukking te acteren, en iets anders te proberen.” Hij heeft het over de aanslepende regeringsvorming.

Wellicht zullen we niet hetzelfde bedoelen met dat “iets anders proberen”, want als we het besluit al willen tot het onze maken, dan is dat niet het geval voor de redenering die daar aan vooraf gaat.

Desmet vindt politiek een in wezen simpele stiel “die gaat over twee bezigheden: verkiezingen winnen en compromissen sluiten. De kunst daarbij is om de twee in evenwicht te houden, ervoor te zorgen dat het ene het andere niet onmogelijk maakt.” Mooi, we zijn nog mee. En stellen vast dat in België het ene wél haaks staat op het andere. Omdat de kiezer van noord en zuid zo tegenstrijdig handelen in het kieshokje. Want democratie is in wezen een simpel systeem. Verkiezingen winnen en daarna de beloften aan de kiezer ook, tenminste voor een belangrijk deel, uitvoeren. Wie beide in evenwicht wil houden, komt in een Belgische impasse terecht.

Als we Desmet goed begrijpen tussen de regels, ziet hij dat allemaal een beetje anders. De onderhandelaars zetten in “op hun ‘geloofwaardigheid’ (tussen aanhalingstekens bij hem), die ze vertalen als het halsstarrig vasthouden aan het eigen grote gelijk.” Ho maar. Eigen gelijk? Het gelijk van de kiezer zal hij bedoelen. Leterme had geen gelijk. Hij kreeg gelijk van de stembus. Daar aan vasthouden – en we hopen dus dat hij dat zal blijven doen – hoort bij democratie.

Volgens Desmet zouden politici die de stiel beheersen blijkbaar alleen verkiezingen mogen proberen winnen met een programma dat Belgisch haalbaar is. Want anders is het evenwicht zoek. We lezen her en der dat Leterme en diens CD&V een onverantwoorde campagne hebben gevoerd met een ‘extremistisch’ (tussen aanhalingstekens bij ons) programma dat onhaalbaar was. Die redenering klopt, voor wie uitgaat van de onaantastbaarheid van het taboe België. Want compromissen zijn daarmee niet te sluiten als Franstalig België zo halsstarrig blijft.

Maar intussen is het kwaad van 10 juni geschied. Oplossing volgens Desmet en co.: gooi de verkiezingsbeloftes op de klassieke vuilnisbelt waarop het Belgische voorbestaan gebouwd is. Ons voorstel: misschien toch eens uit de taboes breken “en iets anders proberen”? Want als de kiezer weer bij de geit wordt gezet, gaat die volgende keer balen als een stekker.

Terug naar de artikelenlijst.