Live Earth: mondiale preekstoel van de pop

Rob Lyons 13-07-2007

Al Gore, intiatiefnemer van Live Earth

De popsterren die op Live Earth optraden, waren behoorlijk hypocriet. Dat is zo voor de hand liggend dat zelfs de tabloids het oppikten. “De abominabele carbon footprint (de totale CO2-uitstoot die mensen veroorzaken) van Madonna is even groot als die van 54 doorsnee-Amerikanen of het ongelooflijke aantal van 14.548 inwoners van Malawi. Tot haar extravagante levensstijl behoren NEGEN huizen over de hele wereld, ZES auto’s en ÉÉN privéjet,” schreef de Britse tabloid News of the World. “Prima dat popsterren tegen ons preken, maar het zou mooi zijn als zij hun eigen consumptiegedrag eens onder de loep zouden nemen.” Niets is irritanter dan de fabelachtig rijken te horen preken dat we zuiniger moeten leven. Dit was een orgie van zelfbewieroking. Nu misgun ik sterren hun geld niet. We zouden moeten streven naar een samenleving waarin iedereen de wereld rond kan vliegen. Ik heb zelfs niets tegen het organiseren van popconcerten om geld in te zamelen voor een goed doel. Maar bij Live Earth had ik bezwaar tegen de boodschap zelf: dat we te veel consumeren en moeten minderen.

De vele critici van Live Earth hebben echter geen enkel bezwaar tegen die boodschap en vinden het prachtig dat de onwetende massa de les wordt gelezen over spaarlampen en vliegvakanties, zolang het maar niet door de Red Hot Chili Peppers gebeurt. Live Earth was een poging om mensen te vragen ‘gehoor te geven aan de oproep’. En volgens de Live Earth-belofte kan dat door het volgende te doen:

1. Ik zal thuis vier gloeilampen door spaarlampen vervangen. 2. Ik zal minstens één keer per week carpoolen of het openbaar vervoer nemen. 3. Ik zal uitgebreid shoppen om de meest energiezuinige apparaten te kopen. 4. Ik zal een Live Earth e-mail aan vijf vrienden verzenden. 5. Ik zal mijn apparaten en lichten uitdoen als ik ze niet gebruik.

Dit is puur moralisme. Dit zijn geen maatregelen die een noemenswaardig effect hebben op CO2-emissies, maar stapjes die ons er dagelijks aan herinneren dat we zondige consumenten zijn. Dit toont de beperkte horizon van de organisatoren. Aan de ene kant is hun taal apocalyptisch, omdat ze zich niet kunnen voorstellen dat gemeenschappen zich door innovatie kunnen aanpassen aan mogelijke problemen. Aan de andere kant hebben ze er zó weinig vertrouwen in dat ze mensen voor een politiek project kunnen winnen dat ze zich beperken tot suggesties die met geen mogelijkheid een noemenswaardig effect kunnen hebben. De rich and famous voelen zich altijd ongemakkelijk over hun rijkdom, maar tegenwoordig lijkt de existentiële angst van de gegoede middenklasse het publieke debat te domineren. De logica is dat het juist de rijken zijn die zich het meest zorgen maken over het milieu; zij voelen zich schuldig, en ze proberen dat gevoel terug te dringen door hun zorgen over de aarde te verkondigen en alle anderen aan te moedigen zuiniger en simpeler te leven. Vandaar Al Gore, Leonardo DiCaprio en prins Charles. Milieuactivisme is een soort correctie op excessief consumptiegedrag en het getuigt daarom van een ingebakken hypocrisie. Niet voor niets luidde de ondertitel van Live Earth: SOS – Save Our Souls, oftewel ‘red onze zielen’.

Rob Lyons is webredacteur van het internettijdschrift Spiked, waar hij voornamelijk over milieu- en gezondheidsvraagstukken schrijft. Dit artikel verscheen eerder in Opinio, 13 juli 2007.

Verwijzingen

  • Opinio - Nederlands opinieweekblad

Terug naar de artikelenlijst.