Toespraak n.a.v. de voorstelling van het lustrumboek

Wij betogen

Karl Drabbe 20-01-2007

Wie de pers de voorbije weken op de voet volgde, moet er stilaan van overtuigd raken dat 2007 wel eens een scharnierjaar kan worden. De federale verkiezingsstrijd belooft niet over rozen te lopen. De stellingen worden nu! al ingenomen, de loopgraven gegraven. Vlaanderen en Wallonië lijken alweer – niets nieuws onder de zon – lijnrecht tegenover elkaar te staan. De communautaire verwachtingen in Vlaanderen liggen hoog. Héél hoog. In het zuiden van het belgenland wordt nu al hard op de rem geduwd. Het dode gewicht van een groot Vlaams Belang zou misschien wel eens zwaar kunnen doorwegen. Los van hun soortelijk gewicht en strategische keuzes, zullen Coveliers en Dedecker radicale Vlaamse, zelfs republikeinse, stemmen genereren in hoeken waar de Vlaamse Beweging tot dusver niet kon doorgroeien. Een Vlaams kartel van CD&V en N-VA belooft een Grote Sprong Voorwaarts in de staatshervorming of géén federale regering. Spirit werpt zich op als het republikeinse geweten van Vlaanderen en pleit voor een 'ambitieuze' staatshervorming. De eens in de VVB graag geziene spring-in-‘t-veld Verhofstadt is zowat de enige Vlaming die, omwille van de federale smeer, ter plaatse wil bijven trappelen. Een mens begint al te begrijpen dat hij als coureur al eens wordt aangereden op een kruispunt. Wie ter plaatse blijft trappelen, krijgt slaag.

2007 kan ook een scharnierjaar worden omdat voor het eerst sinds lang, blijkt dat mensen wél degelijk wakker liggen van communautaire politiek. De grap van de RTBf met zijn nepnieuws heeft een gevoelige snaar geraakt en een einde gemaakt aan enkele mythes die in Vlaanderen leven. Vlaamse media zeggen dat de mensen niet wakker liggen van communautaire kwesties. De grap liet zien dat het wel het geval was. De Walen geloofden het omdat ze iets zagen wat ze al jaren vrezen: Vlaanderen gaat voor zichzelf beginnen. Hun emotie over de uitzending weerspiegelde existentieangst, aldus Derk Jan Eppink.

Je kunt je de vraag stellen waarom zovele tienduizenden Walen angstvallig reageerden op dat nieuws. Eén druk op hun zapper, en ze hadden kunnen merken dat Vlaanderen die dag gewoon ... zijn kleinburgerlijke zelf was. Er was helemaal geen sprake van revolutionaire toestanden, opruiende vlaggenopstootjes of geblokkeerde trams. Vlaanderen ... keek naar het voetbal. Konden die Walen hun zapper dan niet gebruiken? Je zou haast denken dat de handleiding van hun tv-toestel in het Nederlands was ... Of is de mentale, culturele kloof, de taalkloof tussen noord en zuid zo groot geworden, dat we elkaar niet alleen niet meer letterlijk of figuurlijk begrijpen, maar gewoon geen interesse meer hebben voor elkaar? De vraag stellen, is ze beantwoorden.

Meer dan ooit is duidelijk geworden dat Wallonië er wel degelijk rekening mee houdt dat vroeg of laat Vlaanderen zich zal losrukken uit het Belgische staatsverband. De mentale basis is in Vlaanderen stabiel genoeg, om een eigen huis op te bouwen. Voldoende Vlamingen zijn klaar om de Belgische tweewoonst definitief te verlaten. De steun voor de monarchie smelt weg, Vlamingen hebben liever géén Waalse socialist als federaal premier, de sociale zekerheid mag zonder meer gesplitst, en we voelen ons elke dag meer Vlaming in Europa. De ooit zo unitaire liberale vakbond ACLVB stemt communautair: de Franstalige leden stemden voor een tweetalige Brusselaar; de Vlaamse liberale vakbondsleden voor de Vlaamse gewestsecretaris. En ook de ooit zo unitaire socialistische vakbond kraakt in haar voegen; de metaalvakbond werd resoluut gesplitst. Dat de Vlaming die daartoe aanzet gaf een neef is van mede-VVB-stichter Wim Jorissen, zal allicht wel toeval zijn ...

Wie had dit alles vijftig jaar geleden durven denken? Dit alles, beste VVB'ers, is maar mogelijk geweest doordat een brede beweging van bewuste burgers, bewuste Vlamingen, gedurende decennia heeft geklaagd, gezaagd, getreurd, gezeurd, maar vooral: hardnekkig gewerkt aan een bewustwording van de Vlamingen. De nood aan taalwetten, aan een administratieve scheiding – de taalgrens –, een Vlaamse Universiteit Leuven, de splitsing van de unitaire partijen, de vele stappen in de staatshervorming, tot misschien een clash in 2007 ... dat alles is maar mogelijk geweest omdat in het brede Vlaamse middenveld tal van organisaties en individuen niet alleen hun nek hebben uitgestoken, maar ook de handen uit de mouwen. De rol van de Vlaamse Volksbeweging in het doorduwen van de realisaties van vandaag en zelfs ondertussen compleet achterhaalde stellingen is niet te onderschatten. Denk bijvoorbeeld aan het unionistisch federalisme van VVB-politiek secretaris Wilfried Martens: van 'geef ons wapens' tot B-Plus – in al die stappen, is de rol van de VVB immens!

Dát typeert vooral de halfeeuw oude Vlaamse Volksbeweging. Gedurende vijftig jaar hamerden de militanten van de VVB de ene na de andere heipaal in de grond. Opdat politici daarop de fundamenten konden leggen van de Vlaamse deelstaat waar we vandaag – gelukkig – wonen. En het is maar op díe fundamenten, waar de Vlaamse militanten zo veel tijd, centen en energie in hebben gestoken, dat de Vlaamse politici, opiniemakers, ondernemers, kortom ‘the powers that be’ ons eigen Vlaamse huis in de Europese wijk kunnen bouwen. Wij hopen van harte dat het vele werk van die Vlaamse militanten snel kan gehonoreerd worden.

Beste Vlaamse vrienden

Als uitgever is het voor mij een hele eer om Wij betogen!, HET BOEK te hebben mogen begeleiden en uitgeven, dat een staalkaart is geworden van vijftig jaar bewogen Vlaamse geschiedenis. Wij betogen! is ondermeer het verhaal geworden van de onverzettelijke Vlaamse militanten. Twee VVB-militanten van het eerste uur, die hebben gewerkt aan de eerste pogingen om een brede Vlaamse Volksbeweging op het getouw te zetten, nog voor dat in 1956 definitief is gelukt. Twee van die militanten, die nu al vijftig jaar trouw de VVB volgen, zijn hier vandaag aanwezig. Door hen als eerste een exemplaar te schenken van Wij betogen!, wil ik – mee in naam van de raad van bestuur van de Vlaamse Volksbeweging – u allen danken, degenenen die u als oprechte Vlamingen zijn voorafgegaan en zij die u zullen volgen. Deze twee militanten van het eerste uur waren er 50 jaar geleden ook al bij, twee kilometer van hier, in het centrum van de hoofdstad, in het Vlaamse rovershol De Egmont, waar de eerste plannen voor de Vlaamse Volksbeweging werden gesmeed. Mag ik de heren Rudi van der Paal en Luc Leroy vragen om even naar voren te komen, en de twee eerste exemplaren van Wij betogen! in ontvangst te nemen.

Beste Vlaamse vrienden

Als uitgever wil ik nu de andere eerste exemplaren overhandigen aan al wie niet alleen voor Vlaanderen de handen uit de mouwen hebben gestoken, maar ook aan dit boek hebben meegewerkt.

Op de eerste plaats: Patrick Deboever, voorzitter van de taakgroep Vorming, die het project in goede banen leidde, en de eindredacteur van het boek, Peter van Windekens. Om het verloop wat makkelijker te maken, overloop ik de medewerkers, zoals ze hier vooraan in de zaal zitten: Jean-Pierre Dewijngaert/Gaby Pelegrin/Eric Defoort/Rita De Bont/Peter De Roover/Guido Moons/Werner Van den Berghe/Ferdinand De Bondt/Wilfried Maes/Clem de Ridder/Johan Laeremans/Pieter Bauwens/Marc Van de Woestyne En de gastredacteurs Prof. Ludo Abicht/Prof. Bart Maddens/Frans Crols, directeur Trends/en Mark Deweerdt, oud-journalist De Tijd

Beste Vlaamse vrienden

De meesten onder u hebben ingeschreven voor dit boek. U kunt dit boek straks, na het afsluitende debat, tijdens de recpeptie afhalen aan de boekenstand van Uitgeverij Pelckmans en de VVB. U kunt er ook terecht voor extra exemplaren, zo u dat zou wensen. Ik zou zo zeggen: nu hebt u geen alibi meer om met lege handen familie of vrienden te bezoeken ...

Sta me toe nog met één bedenking af te sluiten. Ik ben begonnen met de stelling dat 2007 een belangrijk scharnierjaar kan zijn in de staatsvorming van Vlaanderen. Een vereniging als de Vlaamse Volksbeweging rest hier een belangrijke taak om – na vijftig jaar – verder te werken aan de toekomst. Om de geesten verder rijp te maken voor een onafhankelijke lid-staat van Europa. Maar ook om – zoals het pakweg een decennium geleden dagelijkse kost was voor de VVB – aan politiek lobbywerk te doen; dossiers op te stellen; politici vast te klampen (en liefst niet meer los te laten); pamfletten te verdelen; lezersbrieven te schrijven; de publieke opinie te beïnvloeden kortom aan politieke actie te doen waar politiek wordt bedreven. De VVB moet, meer dan ooit, aan het front staan van het communautaire debat en dat mee bepalen. De VVB moet meer dan ooit, wroeten, wrikken, trekken en duwen, altijd, overal. In de eerste plaats, om Vlaanderen een nieuwe staatshervorming te gunnen, die voordelig kan zijn voor onze hele Vlaamse bevolking. In de tweede plaats om een definitieve stap te zetten in de richting van een eigen, Vlaamse staat! De VVB moet haar rol van aannemer van de Vlaamse vrijstaat au sérieux nemen, om anderen toe te laten de architectuur én binnenhuisinrichting van die Vlaamse staat in de nabije toekomst te laten bepalen.

Vooral daarom, zou de Vlaamse Volksbeweging zich de komende jaren met een nieuwe opdracht moeten bezighouden. Nu zoveel meer mensen overtuigd zijn van een Vlaanderen, staat in Europa, moet het de VVB zijn die opnieuw de volgende stap zet. Hoe kan Vlaanderen deelstaat van Europa worden. Welke concrete initiatieven moeten daartoe worden genomen? Welke internationale politieke contacten moeten worden gelegd? Aan welke internationaal-rechtelijke voorwaarden moet worden voldaan? Beste bestuursleden en vrienden van de VVB, daar ligt een belangrijke taak voor een belangrijke Vlaamse organisatie. Nu de geesten in Vlaanderen rijp zijn voor een Grote Sprong Voorwaarts, moeten ook de voorwaarden – allemaal! – worden onderzocht. Het is aan de VVB om die weg uit te stippelen.

Tot slot ...

Het is volgende maand tien jaar geleden dat de oud-VU-senator Lode Claes overleed. Ooit zei hij over Vlaanderen: “De geste komt in de plaats van de strijd. Dit is het enige land waar cultuur, liederen, vlaggen en gedichten niet alleen zoals overal tot strijd aanzetten of de strijd begeleiden, maar de strijd zelf vervangen." Het zou goed zijn mocht de Vlaamse Volksbeweging dit in haar achterhoofd houden, de komende paar jaren. Want geloof me, ik wens het Vlaanderen niet opnieuw vijftig jaar toe. Mijn boodschap voor jullie is kort en krachtig. Politiek eerst. Vlaanderen eerst. Eén keer ambitie!

Terug naar de artikelenlijst.