Naar een grote coalitie in Nederland
Nederland kiest, Vlaanderen kijkt
Derk-Jan Eppink 24-11-2006
 |
| Balkenende wint en verliest - en Leterme? |
Premier Jan Peter Balkenende (CDA) is de winnaar van de verkiezingen in Nederland, maar hij moet regeren met de man die hij fel bestreed : PvdA-leider Wouter Bos. Daarmee krijgt Nederland in ieder geval een coalitie met kemphanen die tot elkaar zijn veroordeeld. Het zal lang duren voordat die coalitie er is: de onderhandelingen zijn gecompliceerd want er is ook nog een depanneur nodig.
Het is jammer dat de centrum-rechtse coalitie CDA en de liberale VVD niet kon doorgaan. Die regering heeft veel goeds gedaan. Zij nam noodzakelijke maatregelen in de sociale zekerheid waardoor de economie maximaal profiteerde van de heropleving. De groei is naar verhouding hoog met bijna 3 procent en de werkloosheid is laag met minder dan 5 procent. De staatsschuld is gezakt tot onder de 50 procent van het BNP en de pensioenfondsen zijn nog nooit zo rijk geweest. Niet zozeer de coalitie werd afgestraft, maar wel de VVD.
Welke fout maakte de VVD, die kleiner werd dan de ex-maoïstische SP van Jan Marijnissen? Het antwoord is heel eenvoudig: zij ging te veel naar links. VVD-lijsttrekker Mark Rutte is een sympathieke jongen. Maar hij heeft altijd een neiging naar links gehad. Hij wilde lijken op D66, de linksliberale partij, en zei te willen opkomen voor de bijstandmoeders. De VVD bewoog zich weg van haar traditionele aanhang en zocht kiezers in een vijver die al is overbevist: het politieke midden.
Aan de rechterzijde in de partij was er dan Rita Verdonk die een goede score neerzette. Zij liet weer een tegenovergesteld geluid horen. Het gevolg was dat de kiezers de VVD niet alleen te links vonden maar ook te rommelig. Ze stemden massaal op premier Balkenende, die een factor van stabiliteit werd. En zij stemden ook op de Partij van de Vrijheid (PVV) van Geert Wilders die flink wat zetels haalde.
De koers van de VVD past vrijwel precies op de VLD en ik hoop dat partijvoorzitter Bart Somers de cijfers begrijpt. Hij trekt, onder invloed van Raspoetin Slangen, de VLD naar links en maakt er een ‘progressieve partij’ van. Aan de rechterzijde krijgt de VLD concurrentie van Jean-Marie Dedecker die een eigen partij opricht en waarschijnlijk in een combinatie met een grotere groep naar de kiezer trekt. Dat kan zijn in een open lijst met het Vlaams Belang maar ik acht die kans niet groot. Daarvoor is het water tussen de twee te diep. Hij kan ook samenwerken via een open lijst met de NVA en pure liberale stemmen wegpikken bij de VLD. Ik denk dat volgend jaar de schade bij de VLD nog groter zal zijn dan bij de VVD omdat de VLD het eigendom is van Guy Verhofstadt. Hij zal worden afgestraft voor zijn leugens en de VLD gaat mee de dieperik in.
De Vlaamse christen-democraten zullen zich optrekken aan Balkenende. Er is niet veel verschil tussen Leterme en Balkenende. Beide zijn een beetje saai en zakelijk, maar ze stralen wel vertrouwen uit. Ik heb bij hen niet de indruk dat ze de burger geld uit de zak willen kloppen. Bij Verhofstadt moet je altijd oppassen welke verdwijntruc hij nu weer heeft uitgevoerd. Zeker als de CD&V optreedt in een kartel met NVA, die op zich weer een partij van Dedecker op sleeptouw neemt, zal zij naar mijn verwachting boven de dertig procent uitkomen. En in Wallonie profiteert de CDH van de moeilijkheden bij de PS, niet de MR. De VLD zal verschrompelen tot een partij van beneden de vijftien procent.
De Nederlandse socialisten zijn de grote verliezers. Enige tijd geleden was Wouter Bos nog de gedoodverfde premier. Het zetelverlies is een enorme afgang voor hem. Bovendien is de SP aan de linkerzijde een permanente bedreiging. De Vlaamse socialisten zijn nog in een overwinningsroes na de gemeenteraadsverkiezingen. Maar ook zij hadden verloren, behalve Antwerpen en Gent. De SP.A zag echter de uitzondering aan als de regel en de regel als uitzondering. De partij zit zwaar onder de twintig procent. Ik kan Jef Sleeckx alleen maar aanmoedigen te leren van Jan Marijnissen en ook met een echte socialistische lijst te komen. Daarmee kan hij de arrogantie van de gouwleider uit Oostende afstraffen.
In Nederland zal een coalitie met CDA en PvdA een vechtkabinet worden. Balkenende blijft premier en Bos gaat niet in de regering zitten. Hij blijft leider van de parlementsfractie en wordt een soort oppositieleider binnen het regeringskamp. Maar dat is niet eenvoudig. De echte oppositieleider is Jan Marijnissen. Hij zal de PvdA onder druk blijven zetten en vastpinnen aan de linkerzijde.
De VVD moet kuren. Zij moet zich profileren als centrum-rechtse partij en niet beschaamd zijn om rechts te zijn. Rita Verdonk heeft te veel vijanden gemaakt. Ik denk dat de huidige minister van defensie, Henk Kamp, de aangewezen man is om de VVD weer een rechtse smoel te geven.
Reacties
Reageer op dit artikelWalter Claeys op 05-12-06 :
Terug naar de artikelenlijst.
top